Net-billing: τι αλλάζει στα φωτοβολταϊκά

Το νέο μοντέλο δίνει αξία στην ενέργεια που καταναλώνεις άμεσα.
Η περίσσεια δεν συμψηφίζεται όπως παλιά, αλλά αποτιμάται οικονομικά.
Για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, η σωστή μελέτη γίνεται πιο κρίσιμη.
Μπαταρία, ωράριο κατανάλωσης και ισχύς κρίνουν το τελικό όφελος.

4green Team

Το νέο μοντέλο δίνει αξία στην ενέργεια που καταναλώνεις άμεσα

Το net-billing είναι πλέον το βασικό πλαίσιο για όσους θέλουν να βάλουν φωτοβολταϊκό για αυτοκατανάλωση σε σπίτι ή επιχείρηση. Η μεγάλη αλλαγή είναι ότι το όφελος δεν βασίζεται πια στη λογική του παλιού net-metering, όπου ο συμψηφισμός γινόταν κυρίως σε κιλοβατώρες. Στο νέο μοντέλο, το πιο σημαντικό είναι πόση από την ενέργεια που παράγει το φωτοβολταϊκό καταναλώνεται την ίδια στιγμή στο ακίνητο.

Με απλά λόγια, όσο περισσότερη ενέργεια χρησιμοποιεί κάποιος την ώρα που το φωτοβολταϊκό παράγει, τόσο μεγαλύτερο είναι το άμεσο όφελος στον λογαριασμό. Αν, για παράδειγμα, ένα σπίτι έχει κατανάλωση κυρίως το βράδυ, ενώ το φωτοβολταϊκό παράγει μεσημέρι, τότε η απόδοση της επένδυσης εξαρτάται περισσότερο από τη δυνατότητα μεταφοράς κατανάλωσης μέσα στην ημέρα ή από την προσθήκη μπαταρίας.

Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει αυτοκατανάλωση με ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό, εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό και συλλογική αυτοκατανάλωση. Η Υπουργική Απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/93976/2772, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ ΒΆ 5074/05.09.2024, καθορίζει τους όρους για τα σχήματα αυτοκατανάλωσης, ενώ οι σταθμοί μπορούν να συνδυάζονται και με αποθήκευση ενέργειας.

Διαβάστε εδώ περισσότερα για το πώς λειτουργεί το net-billing στα φωτοβολταϊκά

Η περίσσεια δεν συμψηφίζεται όπως παλιά, αλλά αποτιμάται οικονομικά

Η βασική διαφορά με το παλιό σύστημα είναι η τύχη της ενέργειας που δεν καταναλώνεται άμεσα. Στο net-billing, η πλεονάζουσα ενέργεια, δηλαδή η ενέργεια που περισσεύει και διοχετεύεται στο δίκτυο, μπορεί να αποζημιώνεται οικονομικά. Δεν λειτουργεί όμως ως απλή «αποθήκη» κιλοβατωρών για μελλοντική χρήση, όπως αντιλαμβάνονταν πολλοί το προηγούμενο μοντέλο.

Για τους οικιακούς αυτοκαταναλωτές έως 10,8 kW, το ειδικό πρόγραμμα «Οικιακών Φωτοβολταϊκών» προβλέπει ότι η αξία της πλεονάζουσας ενέργειας πιστώνεται στον εκκαθαριστικό λογαριασμό της παροχής κατανάλωσης. Για μεγαλύτερους καταναλωτές και επιχειρήσεις, το ΥΠΕΝ έχει αναφέρει ότι τα έσοδα της πλεονάζουσας ενέργειας μπορούν να καταβάλλονται απευθείας στον τραπεζικό λογαριασμό τους.

Αυτό σημαίνει ότι ο ενδιαφερόμενος δεν πρέπει να βλέπει το φωτοβολταϊκό μόνο με βάση το πόσο μεγάλη στέγη έχει ή πόσα πάνελ μπορεί να χωρέσει. Η κρίσιμη ερώτηση είναι διαφορετική: πότε καταναλώνει ρεύμα το σπίτι ή η επιχείρηση και πόσο από αυτό μπορεί να καλυφθεί την ώρα της παραγωγής.

Σε μια επιχείρηση που δουλεύει πρωί και μεσημέρι, όπως ένα γραφείο, κατάστημα, συνεργείο ή μικρή βιοτεχνία, το φωτοβολταϊκό μπορεί να ταιριάξει καλύτερα με το προφίλ κατανάλωσης. Σε ένα σπίτι, αντίθετα, η κατανάλωση συχνά αυξάνεται απόγευμα και βράδυ, άρα χρειάζεται πιο προσεκτική μελέτη. Εκεί μπαίνει πιο έντονα στη συζήτηση η μπαταρία φωτοβολταϊκού, ώστε μέρος της παραγωγής να χρησιμοποιείται αργότερα.

Δείτε εδώ τι αλλάζει με τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού και το νέο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης

Για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, η σωστή μελέτη γίνεται πιο κρίσιμη

Η νέα πραγματικότητα κάνει τη μελέτη πιο σημαντική από ποτέ. Δεν αρκεί μια γενική εκτίμηση τύπου «βάλε όσο μεγαλύτερο φωτοβολταϊκό μπορείς». Χρειάζεται έλεγχος των λογαριασμών ρεύματος, του προφίλ κατανάλωσης, της διαθέσιμης ισχύος, του χώρου εγκατάστασης και της δυνατότητας τοποθέτησης μπαταρίας.

Για τα νοικοκυριά, το net-billing έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον όταν υπάρχει κατανάλωση μέσα στην ημέρα. Αυτό μπορεί να αφορά σπίτια με τηλεργασία, αντλία θερμότητας, ηλεκτρικό θερμοσίφωνα, κλιματιστικά, φόρτιση ηλεκτρικού οχήματος ή άλλες συσκευές που μπορούν να λειτουργούν σε ώρες ηλιοφάνειας. Αν η κατανάλωση γίνεται κυρίως βράδυ, το τελικό όφελος μπορεί να είναι χαμηλότερο χωρίς αποθήκευση.

Για τις επιχειρήσεις, το πλεονέκτημα είναι ότι πολλές λειτουργούν ακριβώς τις ώρες που το φωτοβολταϊκό παράγει περισσότερο. Επομένως, ένα εμπορικό ή επαγγελματικό ακίνητο μπορεί να πετύχει υψηλότερο ποσοστό ταυτοχρονισμού. Αυτό δεν σημαίνει ότι η απόφαση είναι αυτόματη. Πρέπει να εξεταστεί το ωράριο λειτουργίας, το κόστος εγκατάστασης, η δυνατότητα σύνδεσης, οι τεχνικοί περιορισμοί και η απόσβεση.

Ο ΔΕΔΔΗΕ έχει ανακοινώσει ότι υποδέχεται αιτήσεις σύνδεσης για σταθμούς ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού, καθώς και εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού, για το σύνολο της επικράτειας. Για την ηπειρωτική χώρα και τα διασυνδεδεμένα νησιά, η διαδικασία γίνεται μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας με κωδικούς TAXISnet.

Μπαταρία, ωράριο κατανάλωσης και ισχύς κρίνουν το τελικό όφελος

Η μπαταρία αποκτά μεγαλύτερη σημασία στο net-billing, γιατί βοηθά τον καταναλωτή να αξιοποιεί περισσότερη από την ενέργεια που παράγει το φωτοβολταϊκό του. Αν η παραγωγή περισσεύει μέσα στην ημέρα, μπορεί να αποθηκευτεί και να χρησιμοποιηθεί αργότερα, αντί να φύγει άμεσα στο δίκτυο. Αυτό είναι χρήσιμο κυρίως για σπίτια με αυξημένη απογευματινή ή βραδινή κατανάλωση, αλλά και για επιχειρήσεις που έχουν ανάγκες εκτός των ωρών μέγιστης ηλιοφάνειας.

Το τελικό κόστος δεν είναι ίδιο για όλους. Εξαρτάται από την ισχύ του συστήματος, την ποιότητα των πάνελ και του inverter, την ύπαρξη μπαταρίας, τη στέγη, τον ηλεκτρολογικό πίνακα και τις απαιτήσεις σύνδεσης. ΓιΆ αυτό η επιλογή δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στη χαμηλότερη προσφορά, αλλά στο πραγματικό προφίλ κατανάλωσης και στην αξιοπιστία της εγκατάστασης.

Πιο σύνθετη είναι η περίπτωση των διαμερισμάτων, ειδικά όταν υπάρχει κοινόχρηστη ταράτσα. Εκεί χρειάζονται έλεγχος των δικαιωμάτων χρήσης και συμφωνία μεταξύ ιδιοκτητών. Το πλαίσιο προβλέπει και συλλογική αυτοκατανάλωση, ενώ για τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού αναμένονται πιο σαφείς τεχνικοί κανόνες.

Το ενδιαφέρον για αυτοπαραγωγή παραμένει υψηλό, με χιλιάδες αιτήματα στον ΔΕΔΔΗΕ για συστήματα ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού. Παράλληλα, η αναμενόμενη τροποποιητική υπουργική απόφαση θεωρείται σημαντική, καθώς αναμένεται να ξεκαθαρίσει πρακτικά ζητήματα για plug-in φωτοβολταϊκά, μπαταρίες και εφαρμογή του net-billing στην πράξη.

Το βασικό μήνυμα είναι απλό: το φωτοβολταϊκό εξακολουθεί να έχει ενδιαφέρον, αλλά στο net-billing χρειάζεται σωστή μελέτη. Πριν την απόφαση, πρέπει να εξεταστεί πόσο ρεύμα καταναλώνεται την ώρα που παράγεται, αν συμφέρει η μπαταρία και αν η σύνδεση μπορεί να προχωρήσει χωρίς καθυστερήσεις ή πρόσθετα τεχνικά εμπόδια.