Σπίτια του μέλλοντος: γιατί η μόνωση μόνη της δεν αρκεί πια

Η μόνωση και τα κουφώματα δεν αρκούν πλέον από μόνα τους.
Το νέο σπίτι θέλει καλύτερο έλεγχο σε θέρμανση, ψύξη και κατανάλωση.
Το κόστος ανεβαίνει στην αρχή, αλλά μειώνει σπατάλες και λογαριασμούς.
Συμφέρει περισσότερο σε νέο σπίτι ή μεγάλη ανακαίνιση.

4green Team

Τι σημαίνει στην πράξη ένα πιο «έξυπνο» σπίτι

Μέχρι σήμερα, όταν ακούγαμε «ενεργειακή αναβάθμιση», σκεφτόμασταν κυρίως θερμομόνωση, καλά κουφώματα και ίσως ένα καλύτερο σύστημα θέρμανσης. Η ευρωπαϊκή κατεύθυνση τώρα πάει ένα βήμα παρακάτω: το κτίριο πρέπει να είναι όχι μόνο καλά μονωμένο, αλλά και ικανό να αισθάνεται, να ερμηνεύει και να προσαρμόζεται στις ανάγκες του χρήστη και του δικτύου. Αυτό είναι που περιγράφεται όλο και περισσότερο ως «smart building».

Σε απλή γλώσσα, αυτό σημαίνει καλύτερο έλεγχο σε θέρμανση, ψύξη, φωτισμό, αερισμό και συνολική κατανάλωση. Δηλαδή το σπίτι δεν θα καίει άσκοπα όταν δεν χρειάζεται, θα κρατά πιο σταθερή θερμοκρασία και θα μπορεί να λειτουργεί πιο αποδοτικά μέσα στη μέρα. Αυτό συνδέεται άμεσα και με τη νέα λογική των zero-emission buildings, όπου δεν μετρά μόνο το κέλυφος του κτιρίου, αλλά και το πώς λειτουργούν τα συστήματά του.

Αν θέλετε να δείτε πώς συνδέεται αυτή η λογική με την ελληνική πραγματικότητα, διαβάστε και το θέμα

Πόσο κοστίζει και πότε συμφέρει περισσότερο

ο κόστος δεν είναι ίδιο για όλους. Σε ένα νέο σπίτι, τα έξυπνα συστήματα μπαίνουν πιο εύκολα από την αρχή, οπότε το επιπλέον κόστος είναι πιο ελεγχόμενο. Σε μια μεγάλη ανακαίνιση, το ποσό μπορεί να ανέβει, γιατί ίσως χρειάζονται αλλαγές σε καλωδιώσεις, αισθητήρες, πίνακες, θερμοστάτες, αυτοματισμούς ή σύστημα διαχείρισης κτιρίου. Η ίδια η ευρωπαϊκή πολιτική για τα κτίρια δίνει έμφαση στις βαθιές ανακαινίσεις και όχι σε μικρές, αποσπασματικές αλλαγές.

Συμφέρει περισσότερο όταν κάποιος χτίζει τώρα, όταν κάνει ολική ανακαίνιση ή όταν θέλει να μειώσει πραγματικά τα λειτουργικά έξοδα σε βάθος χρόνου. Σε ένα μικρό διαμέρισμα με περιορισμένο budget, ίσως δεν έχει νόημα να μπουν όλα μαζί. Εκεί συχνά είναι πιο λογικό να ξεκινήσει κανείς από τη σωστή βάση — μόνωση, κουφώματα, βασικό έλεγχο θέρμανσης — και μετά να περάσει σε πιο έξυπνες λύσεις.

Τι κερδίζεις, ποια είναι τα μειονεκτήματα και με τι να το συγκρίνεις

Το βασικό κέρδος είναι ότι το σπίτι λειτουργεί πιο σωστά. Αυτό μπορεί να σημαίνει χαμηλότερους λογαριασμούς, καλύτερη άνεση, λιγότερη σπατάλη και πιο καθαρή εικόνα για το πού χάνεται ενέργεια. Τα έξυπνα κτίρια, σύμφωνα με τη σχετική ευρωπαϊκή ανάλυση, δίνουν τρία βασικά οφέλη: περισσότερο έλεγχο στον χρήστη, καλύτερη σύνδεση με το ενεργειακό σύστημα και καλύτερα δεδομένα για το πώς αποδίδει στην πράξη το κτίριο.

Υπάρχουν όμως και μειονεκτήματα. Το πρώτο είναι το μεγαλύτερο αρχικό κόστος. Το δεύτερο είναι ότι χρειάζεται σωστή μελέτη. Αν μπουν διάφορα «έξυπνα» συστήματα χωρίς να συνεργάζονται σωστά, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι μέτριο. Σε σύγκριση με τις πιο κλασικές λύσεις, όπως μόνο μόνωση ή μόνο νέα κουφώματα, το έξυπνο σπίτι δεν τα αντικαθιστά. Πατά πάνω σε αυτά. Δηλαδή πρώτα χρειάζεται σωστό κτίριο και μετά πιο σωστή λειτουργία.

Για πιο πρακτική εικόνα γύρω από τους αυτοματισμούς, δείτε και την ενότητα του 4green για Αυτοματισμούς σε σπίτι, κτίριο ή πολυκατοικία

Τι να προσέξεις και γιατί αυτό αφορά άμεσα την Ελλάδα

Ο αναγνώστης πρέπει πρώτα να ξεκαθαρίσει τι θέλει να πετύχει. Αν θέλει απλώς να πέσει λίγο η κατανάλωση, ίσως αρκούν βασικές παρεμβάσεις. Αν θέλει όμως πραγματικά πιο σύγχρονο σπίτι, τότε πρέπει να κοιτάξει μαζί θέρμανση, ψύξη, αερισμό, φωτισμό και έλεγχο κατανάλωσης. Πρέπει επίσης να δει αν η λύση ταιριάζει σε διαμέρισμα, σε μονοκατοικία ή σε ανακαίνιση, γιατί δεν έχουν όλα τα ακίνητα τις ίδιες δυνατότητες.

Για την Ελλάδα, το θέμα είναι πολύ σημαντικό γιατί μεγάλο μέρος των κατοικιών παραμένει παλιό και ενεργειακά αδύναμο. ¶ρα η επόμενη μέρα δεν είναι μόνο να «κλείσουμε» καλύτερα το σπίτι, αλλά να το κάνουμε και να λειτουργεί πιο σωστά. Αυτό αφορά νέες οικοδομές, μεγάλες ανακαινίσεις, ιδιοκτήτες που θέλουν να ανεβάσουν την αξία του ακινήτου τους και νοικοκυριά που ψάχνουν πιο οικονομικό και πιο άνετο σπίτι. Η ίδια η ευρωπαϊκή γραμμή δείχνει ότι τα κτίρια θα κριθούν όλο και περισσότερο όχι μόνο από τη μόνωση, αλλά και από το πόσο έξυπνα διαχειρίζονται την ενέργεια που καταναλώνουν.