Σπίτι χωρίς λογαριασμό ρεύματος; Τι χρειάζεται για πλήρη αυτονομία;

Μπορείς να κόψεις το δίκτυο, αλλά πρέπει να εξασφαλίσεις ρεύμα ακόμη και τις ημέρες χωρίς αρκετό ήλιο.
Η μπαταρία είναι απαραίτητη για να χρησιμοποιείς αποθηκευμένη ενέργεια τη νύχτα.
Σπίτι με κατανάλωση 450 kWh τον μήνα χρειάζεται κατά μέσο όρο 15 kWh ημερησίως.
Η πλήρης αποσύνδεση δεν είναι πάντα συμφέρουσα, ιδιαίτερα όταν υπάρχει ήδη κανονική παροχή ρεύματος.

4green Team

Με αυτόνομο φωτοβολταϊκό μπορείς να λειτουργείς χωρίς σύνδεση στο δίκτυο, αλλά χρειάζεσαι αρκετά πάνελ, μπαταρίες και πιθανώς εφεδρική τροφοδοσία. Το μεγάλο πρόβλημα είναι ο χειμώνας, ενώ το κόστος της πλήρους αυτονομίας μπορεί να είναι υψηλότερο από ένα διασυνδεδεμένο φωτοβολταϊκό.

Θέλεις να βάλεις φωτοβολταϊκά στην ταράτσα και να μη σου ξαναέρθει λογαριασμός ρεύματος; Τεχνικά γίνεται. Το ερώτημα είναι πόσο θα σου κοστίσει και αν θα έχεις αρκετό ρεύμα ακόμη και τον χειμώνα.
Γιατί άλλο πράγμα είναι να παράγεις μέσα στη χρονιά όσες κιλοβατώρες καταναλώνεις και άλλο να καλύπτεις τις ανάγκες σου κάθε ώρα, ακόμη και όταν έχει συνεχόμενη συννεφιά.

1. Off-grid φωτοβολταϊκό: Μπορείς πράγματι να αποσυνδεθείς;
Ένα off-grid φωτοβολταϊκό λειτουργεί ανεξάρτητα από το δημόσιο δίκτυο. Τα πάνελ παράγουν ρεύμα την ημέρα, το σπίτι καταναλώνει όση ενέργεια χρειάζεται και η περίσσεια αποθηκεύεται σε μπαταρίες. Το βράδυ χρησιμοποιείς το αποθηκευμένο ρεύμα. Αν όμως η μπαταρία αδειάσει και δεν υπάρχει αρκετή παραγωγή, χρειάζεσαι εφεδρική πηγή ή πρέπει να περιορίσεις την κατανάλωση.
Εδώ βρίσκεται η βασική διαφορά ανάμεσα στις διαθέσιμες λύσεις:

• Πραγματικό off-grid: Το σπίτι λειτουργεί χωρίς τροφοδοσία από το δημόσιο δίκτυο.
• Φωτοβολταϊκό με net billing: Καταναλώνεις τη δική σου παραγωγή, αλλά αγοράζεις ρεύμα όταν δεν επαρκεί.
• Διασυνδεδεμένο σύστημα με εφεδρεία: Μπορεί να τροφοδοτεί επιλεγμένες συσκευές σε διακοπή ρεύματος, εφόσον διαθέτει τον κατάλληλο εξοπλισμό.

Η διαθέσιμη επιφάνεια της ταράτσας, ο προσανατολισμός και η ηλιοφάνεια επηρεάζουν την παραγωγή ρεύματος ενός φωτοβολταϊκού συστήματος.

2. Πόσα πάνελ και πόση μπαταρία χρειάζεται ένα ελληνικό σπίτι;
Ας πάρουμε ένα σπίτι που καταναλώνει 450 kWh τον μήνα, δηλαδή περίπου 5.400 kWh τον χρόνο ή 15 kWh ημερησίως.
Το πρώτο λάθος είναι να υπολογίσεις μόνο την ετήσια κατανάλωση και να αγοράσεις φωτοβολταϊκό με αντίστοιχη ετήσια παραγωγή.
Ένα σύστημα μπορεί να παράγει πολύ περισσότερο ρεύμα το καλοκαίρι και πολύ λιγότερο τον χειμώνα. Σε ένα πλήρως αυτόνομο σπίτι, η καλοκαιρινή περίσσεια δεν καλύπτει αυτόματα τις ανάγκες του Δεκεμβρίου.

Τι γίνεται αν έχει δύο ημέρες με ελάχιστη παραγωγή;
Με ημερήσια κατανάλωση 15 kWh, χρειάζεσαι θεωρητικά 30 kWh διαθέσιμης ενέργειας για δύο ημέρες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι αρκεί μπαταρία ονομαστικής χωρητικότητας 30 kWh. Υπάρχουν απώλειες και περιορισμοί εκφόρτισης.
Για παράδειγμα, με υποθετική αξιοποιήσιμη χωρητικότητα 90%, οι 30 kWh απαιτούν μπαταρία περίπου 33,3 kWh ονομαστικά, πριν υπολογιστούν πρόσθετες απώλειες. Και αν η συννεφιά συνεχιστεί; Η μπαταρία μπορεί να αδειάσει χωρίς να προλάβει να επαναφορτιστεί.

Για αυτό ο σωστός υπολογισμός πρέπει να βασίζεται στη χειμερινή παραγωγή, στην κατανάλωση και στις ημέρες αυτονομίας που θέλεις. Σημαντικό είναι επίσης να γνωρίζεις πόση μπαταρία φωτοβολταϊκών χρειάζεται το σπίτι σου, ώστε να αποφύγεις περιττά έξοδα. Σε ένα πραγματικό off-grid σύστημα, πάντως, οι απαιτήσεις αποθήκευσης μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερες.

3. Πόσο κοστίζει η πλήρης αυτονομία και πότε δεν συμφέρει;
Ένα πραγματικό off-grid φωτοβολταϊκό μπορεί να κοστίζει σημαντικά περισσότερο από ένα διασυνδεδεμένο σύστημα.
Ο λόγος είναι απλός: όταν έχεις δίκτυο, αγοράζεις ρεύμα τις ημέρες που τα πάνελ δεν επαρκούν. Χωρίς δίκτυο, πρέπει να διαθέτεις μεγαλύτερη αποθήκευση και πιθανώς γεννήτρια για εφεδρεία. Στο συνολικό κόστος πρέπει να υπολογίσεις πάνελ, inverter, μπαταρίες, βάσεις, ηλεκτρολογικό εξοπλισμό, εγκατάσταση και ΦΠΑ. Πρόσθεσε επίσης συντήρηση και πιθανή μελλοντική αντικατάσταση μπαταρίας ή inverter.

Πότε δεν συμφέρει η αποσύνδεση;
Αν έχεις ήδη ενεργή παροχή σε μια συνηθισμένη κατοικία, μπορεί να πληρώσεις πολύ περισσότερα για να εξασφαλίσεις πλήρη αυτονομία απ' όσα θα εξοικονομήσεις καταργώντας τη σύνδεση. Ένα φωτοβολταϊκό με μπαταρία και διατήρηση του δικτύου μπορεί να μειώσει την αγοραζόμενη ενέργεια, χωρίς να χρειάζεται να καλύπτεις μόνος σου κάθε χειμερινή ημέρα.

Αντί για πλήρη αποσύνδεση, αξίζει να εξετάσεις πώς λειτουργεί το φωτοβολταϊκό στο σπίτι με net billing, ώστε να αξιοποιείς το ρεύμα που παράγεις και να μειώνεις τον λογαριασμό σου. Για να αποφασίσεις, ζήτησε δύο ολοκληρωμένες προσφορές: μία για πραγματικό off-grid και μία για διασυνδεδεμένο φωτοβολταϊκό με μπαταρία. Σύγκρινε το συνολικό κόστος σε βάθος χρόνου και όχι μόνο την αρχική τιμή.

4. Στην Ελλάδα, ποια σπίτια αξίζει να αποσυνδεθούν και ποια όχι;
Απομακρυσμένο εξοχικό: Αν βρίσκεται μακριά από το δίκτυο και η νέα σύνδεση απαιτεί μεγάλη δαπάνη, το αυτόνομο φωτοβολταϊκό μπορεί να συμφέρει. Ιδιαίτερα αν χρησιμοποιείται κυρίως το καλοκαίρι, όταν υπάρχει μεγαλύτερη ηλιοφάνεια.

Μονοκατοικία με ενεργή σύνδεση: Συνήθως αξίζει να εξετάσεις πρώτα φωτοβολταϊκό με μπαταρία, διατηρώντας το δίκτυο για τις ημέρες χαμηλής παραγωγής.
Διαμέρισμα πολυκατοικίας: Η πλήρης αυτονομία είναι δυσκολότερη. Ο χώρος της ταράτσας μπορεί να είναι κοινόχρηστος, ενώ απαιτούνται έλεγχοι για την ηλεκτρική εγκατάσταση, τη θέση των μπαταριών και τα δικαιώματα χρήσης.
Πριν αποφασίσεις, ζήτησε από τον εγκαταστάτη να σου δείξει την εκτιμώμενη παραγωγή ανά μήνα, την πραγματική αυτονομία της μπαταρίας και το κόστος εφεδρικής τροφοδοσίας.

Τελικά, αξίζει να κόψεις το δίκτυο;
Αν έχεις απομακρυσμένο σπίτι με ακριβή ή δύσκολη σύνδεση, το off-grid αξίζει σοβαρή εξέταση. Αν όμως κατοικείς σε ένα συνηθισμένο ελληνικό σπίτι με ενεργή παροχή, πιθανότατα αξίζει να εξετάσεις πρώτα τη διατήρηση του δικτύου.
Ο στόχος δεν είναι απλώς να σταματήσει ο λογαριασμός. Είναι να έχεις ρεύμα όποτε το χρειάζεσαι, με το χαμηλότερο δυνατό συνολικό κόστος.