Φωτοβολταϊκά: Πότε το ρεύμα που παράγεις δεν σου δίνει λεφτά;

Νέα διάταξη προβλέπει προστασία για οικιακά φωτοβολταϊκά έως 10,8 kW, όταν οι τιμές του ρεύματος γίνονται αρνητικές.
Η αρνητική τιμή θα υπολογίζεται ως μηδενική για την αποζημίωση της πλεονάζουσας ενέργειας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το νοικοκυριό θα πληρώνεται για το ρεύμα που δίνει στο δίκτυο εκείνες τις ώρες.
Η ρύθμιση περιλαμβάνεται σε νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή. Απομένει να επιβεβαιωθεί η τελική ψήφιση και η εφαρμογή της.

4green Team

Έχεις φωτοβολταϊκό στη στέγη και παράγεις περισσότερο ρεύμα από όσο χρειάζεται το σπίτι σου. Το πλεόνασμα πηγαίνει στο δίκτυο, αλλά εκείνη την ώρα η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος είναι αρνητική. Τι γίνεται με τα χρήματα που περιμένεις να πάρεις;

Το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας προβλέπει προστασία για οικιακά φωτοβολταϊκά έως 10,8 kW. Όταν η τιμή στη χονδρεμπορική αγορά πέφτει κάτω από το μηδέν, θα θεωρείται μηδενική για τον υπολογισμό της αποζημίωσης της ενέργειας που περισσεύει.

Η διαφορά είναι σημαντική: δεν εξασφαλίζεται κέρδος από την πώληση του ρεύματος, αλλά αποτρέπεται η επιβάρυνση από την αρνητική τιμή.

Φωτοβολταϊκά έως 10,8 kW: Τι αλλάζει με το νέο νομοσχέδιο;

Η πρόβλεψη αφορά οικιακούς καταναλωτές που έχουν εγκαταστήσει ή εγκαθιστούν φωτοβολταϊκό σύστημα αυτοκατανάλωσης έως 10,8 kW, σύμφωνα με το πλαίσιο που περιγράφει το ΥΠΕΝ. Στα φωτοβολταϊκά με net billing, το σπίτι αξιοποιεί πρώτα το ρεύμα που παράγει. Αν, για παράδειγμα, το φωτοβολταϊκό παράγει 5 kWh και εκείνη την ώρα το σπίτι χρειάζεται 2 kWh, οι υπόλοιπες 3 kWh μπορούν να διοχετευθούν στο δίκτυο.

Η ενέργεια αυτή αποτιμάται χρηματικά, με βάση τους κανόνες του συστήματος αυτοκατανάλωσης. Για τους οικιακούς αυτοκαταναλωτές του ειδικού προγράμματος, η αξία της πλεονάζουσας ενέργειας πιστώνεται στον εκκαθαριστικό λογαριασμό ρεύματος. Το πλαίσιο αυτοκατανάλωσης έχει ήδη αλλάξει, δίνοντας περισσότερες επιλογές σε νοικοκυριά που θέλουν να αξιοποιήσουν το δικό τους ρεύμα.
Δες αναλυτικά τι αλλάζει με το net billing για φωτοβολταϊκά, μπαταρίες και συστήματα μπαλκονιού και ποιες δυνατότητες έχουν πλέον οι ιδιοκτήτες.

Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν η τιμή της αγοράς γίνεται αρνητική. Τότε, η ενέργεια που δίνει το φωτοβολταϊκό στο δίκτυο μπορεί να αποκτήσει αρνητική αξία στην εκκαθάριση. Με την προτεινόμενη ρύθμιση, αυτή η αρνητική τιμή θα λογίζεται ως μηδενική, ώστε να μην επιβαρύνεται το νοικοκυριό. Δεν αλλάζει όμως ο τρόπος με τον οποίο εξοικονομεί χρήματα από το ρεύμα που καταναλώνει απευθείας μέσα στο σπίτι.

Όταν το φωτοβολταϊκό παράγει περισσότερο ρεύμα από όσο καταναλώνει το σπίτι, η περίσσεια διοχετεύεται στο δίκτυο. Η προτεινόμενη ρύθμιση αποτρέπει την αρνητική αποτίμησή της.

Πώς γίνεται η τιμή του ρεύματος να πέφτει κάτω από το μηδέν;

Το φαινόμενο εμφανίζεται κυρίως όταν παράγεται πολύ ηλεκτρικό ρεύμα, αλλά η ζήτηση δεν είναι αρκετή για να το απορροφήσει. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ένα ηλιόλουστο μεσημέρι, όταν λειτουργούν ταυτόχρονα χιλιάδες φωτοβολταϊκά. Αν εκείνη την ώρα τα σπίτια και οι επιχειρήσεις καταναλώνουν σχετικά λίγο ρεύμα, η προσφορά μπορεί να ξεπεράσει τη ζήτηση. Επειδή η ηλεκτρική ενέργεια πρέπει κάθε στιγμή να παράγεται και να καταναλώνεται με ισορροπημένο τρόπο, οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά μπορούν να υποχωρήσουν ακόμη και κάτω από το μηδέν.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο καταναλωτής με ένα συνηθισμένο οικιακό τιμολόγιο πληρώνεται για να ανάψει τις ηλεκτρικές συσκευές του. Η αρνητική τιμή αφορά τη χονδρεμπορική αγορά, όχι αυτομάτως την τιμή που βλέπει στον λογαριασμό του. Για κάποιον όμως που έχει φωτοβολταϊκό με net billing, η τιμή της αγοράς έχει σημασία, επειδή συνδέεται με την αξία της ενέργειας που περισσεύει και διοχετεύεται στο δίκτυο. Για αυτό δύο ίδιες ποσότητες ρεύματος που παράγονται σε διαφορετικές ώρες δεν έχουν απαραίτητα την ίδια χρηματική αξία 

Χάνεις λεφτά όταν στέλνεις ρεύμα στο δίκτυο; Δες ένα παράδειγμα

Ας υποθέσουμε ότι ένα οικιακό φωτοβολταϊκό στέλνει στο δίκτυο 10 kWh μέσα σε μία περίοδο κατά την οποία η τιμή της αγοράς είναι −0,05 ευρώ ανά kWh.

Χωρίς την προτεινόμενη προστασία, η απλή αριθμητική αποτίμηση της ενέργειας θα ήταν:

• Ενέργεια που περισσεύει: 10 kWh.

• Αρνητική τιμή αγοράς: −0,05 €/kWh.

• Υποθετική αξία ενέργειας: −0,50 ευρώ.

Με την προτεινόμενη ρύθμιση, η αρνητική τιμή θα λογίζεται ως μηδενική:

• Ενέργεια που περισσεύει: 10 kWh.

• Τιμή που λαμβάνεται υπόψη: 0 €/kWh.

• Υπολογιζόμενη αξία: 0 ευρώ.

Το νοικοκυριό δεν κερδίζει 50 λεπτά από την πώληση. Αποφεύγει μια υποθετική αρνητική αποτίμηση 50 λεπτών.
Το παράδειγμα δείχνει τον μηχανισμό της ρύθμισης και όχι μια πραγματική εκκαθάριση. Το τελικό ποσό εξαρτάται από τους εφαρμοστέους κανόνες και τους όρους της σύμβασης. Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη πιο σημαντικό για την τσέπη. Αν το φωτοβολταϊκό παράγει 5 kWh και το σπίτι καταναλώνει εκείνη την ώρα 3 kWh, αυτές οι 3 kWh καλύπτονται από την παραγωγή του φωτοβολταϊκού. Έτσι, το σπίτι αποφεύγει να αγοράσει την αντίστοιχη ενέργεια από το δίκτυο. Μόνο οι υπόλοιπες 2 kWh αποτελούν πλεόνασμα που μπορεί να αποτιμηθεί με βάση την αγορά.

Για αυτό, για ένα νοικοκυριό με net billing, έχει ιδιαίτερη σημασία να χρησιμοποιεί όσο γίνεται περισσότερο το δικό του ρεύμα την ώρα που παράγεται. Πλυντήριο, πλυντήριο πιάτων και θερμοσίφωνας μπορούν, όπου είναι πρακτικά εφικτό και ασφαλές, να λειτουργούν τις ώρες υψηλής παραγωγής. Αν υπάρχει μπαταρία, μέρος της ενέργειας μπορεί να αποθηκεύεται για αργότερα, αντί να διοχετεύεται αμέσως στο δίκτυο. Όταν η τιμή του ρεύματος είναι πολύ χαμηλή ή αρνητική, η αποθήκευση της παραγωγής μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Αυτό δεν σημαίνει ότι συμφέρει κάθε εγκατάσταση.

Δες τι κερδίζεις με μπαταρία στο οικιακό φωτοβολταϊκό και τι πρέπει να υπολογίσεις πριν την αγορά. Η προστασία από τις αρνητικές τιμές περιορίζει έναν κίνδυνο. Δεν αντικαθιστά την αξία της αυτοκατανάλωσης.

Ποιους αφορά η προστασία και πότε θα εφαρμοστεί;

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΕΝ, η ειδική πρόβλεψη αφορά οικιακούς καταναλωτές με φωτοβολταϊκά αυτοκατανάλωσης έως 10,8 kW. Το νέο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης περιλαμβάνει συστήματα net billing και virtual net billing, δηλαδή περιπτώσεις όπου η παραγωγή και η κατανάλωση συμψηφίζονται χρηματικά, ακόμη κι όταν το φωτοβολταϊκό δεν βρίσκεται απαραίτητα στο ίδιο ακίνητο.

Ωστόσο, η γενική αναφορά στα συστήματα αυτοκατανάλωσης δεν αρκεί για να θεωρήσουμε ότι κάθε παλιά σύμβαση net metering ή κάθε υφιστάμενη εγκατάσταση καλύπτεται αυτομάτως με τους ίδιους όρους. Για όσους έχουν ήδη φωτοβολταϊκό, το κρίσιμο είναι ποιο καθεστώς αυτοκατανάλωσης εφαρμόζεται στη δική τους εγκατάσταση και τι θα προβλέπει η τελική διάταξη.

Το ΥΠΕΝ έχει ανακοινώσει την πρόβλεψη και την έχει συμπεριλάβει στο νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή. Για να εφαρμοστεί, πρέπει να ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία και να αποσαφηνιστούν οι όροι εφαρμογής της. Δεν έχει επιβεβαιωθεί ακόμη συγκεκριμένη ημερομηνία από την οποία οι νέοι υπολογισμοί θα εμφανίζονται στους εκκαθαριστικούς λογαριασμούς των οικιακών αυτοκαταναλωτών.

Για τον ιδιοκτήτη φωτοβολταϊκού, η ουσία είναι απλή: όταν το ρεύμα έχει αρνητική τιμή, η προτεινόμενη προστασία δεν του εξασφαλίζει έσοδο, αλλά αποτρέπει την αρνητική αποτίμηση της περίσσειας ενέργειας. Το μεγαλύτερο οικονομικό όφελος εξακολουθεί να προκύπτει όταν καταναλώνει ο ίδιος όσο περισσότερο από το ρεύμα που παράγει.