Γιατί το αέριο συνεχίζει να ανεβάζει το ρεύμα στην Ευρώπη

Η τιμή του ρεύματος παραμένει συνδεδεμένη με το ακριβότερο καύσιμο.
Το φυσικό αέριο εξακολουθεί να καθορίζει την αγορά σε κρίσιμες ώρες.
Η Ευρώπη έχει αλλάξει κανόνες αλλά δεν έχει αποσυνδεθεί πλήρως.
Οι λογαριασμοί παραμένουν ευάλωτοι όταν πιέζεται η αγορά αερίου.

4green Team

Το φυσικό αέριο εξακολουθεί να επηρεάζει έντονα την τιμή του ρεύματος στην Ευρώπη, ακόμη και σε μια περίοδο όπου η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αυξάνεται. Ο βασικός λόγος είναι ότι η ευρωπαϊκή χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας συνεχίζει να λειτουργεί με τρόπο που συχνά καθορίζει την τελική τιμή από τη μονάδα με το υψηλότερο κόστος που χρειάζεται για να καλυφθεί η ζήτηση, και αυτή παραμένει συχνά μονάδα φυσικού αερίου.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν ένα μεγάλο μέρος του ρεύματος παράγεται από φθηνότερες τεχνολογίες, όπως οι ΑΠΕ, η τελική τιμή μπορεί να τραβηχτεί προς τα πάνω όταν το σύστημα χρειάζεται αέριο για να καλύψει τις ώρες αιχμής ή τα κενά στην παραγωγή. Το Συμβούλιο της ΕΕ εξηγεί ότι αυτό συνδέεται με τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς και ειδικά με την αρχή του merit order, δηλαδή τον μηχανισμό με τον οποίο η τιμή του ρεύματος επηρεάζεται από το κόστος των καυσίμων που χρησιμοποιούνται στην ηλεκτροπαραγωγή.

Γιατί η σύνδεση παραμένει τόσο ισχυρή

Παρότι η Ευρώπη έχει επενδύσει σημαντικά σε αιολικά και φωτοβολταϊκά, οι ανανεώσιμες πηγές δεν καθορίζουν πάντα αυτές την τελική τιμή της αγοράς. Όταν η ζήτηση ανεβαίνει ή όταν η παραγωγή από ΑΠΕ δεν επαρκεί, το σύστημα χρειάζεται μονάδες αερίου για να εξισορροπήσει την προσφορά με τη ζήτηση. Σε αυτές τις ώρες, το αέριο συνεχίζει να παίζει ρόλο-κλειδί στη διαμόρφωση της χονδρικής τιμής.

Για αυτό και κάθε νέα πίεση στην αγορά φυσικού αερίου εξακολουθεί να απασχολεί άμεσα τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε συνεδρίαση της Energy Union Task Force στις 5 Μαρτίου 2026, συζήτησε ακριβώς το θέμα της ενεργειακής ασφάλειας και των τιμών στην Ευρώπη, επισημαίνοντας ότι οι εξελίξεις στη γεωπολιτική και την αγορά ενέργειας παραμένουν κρίσιμες για το κόστος.

Οι διακυμάνσεις στην αγορά ενέργειας περνούν τελικά και στην τιμή του ρεύματος που πληρώνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Τι έχει αλλάξει ήδη στην Ευρώπη

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη προχωρήσει σε μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας με στόχο να γίνει το ρεύμα λιγότερο εξαρτημένο από τις ασταθείς τιμές των ορυκτών καυσίμων. Σύμφωνα με το Συμβούλιο της ΕΕ, οι νέοι κανόνες που εγκρίθηκαν το 2024 στοχεύουν σε πιο σταθερές τιμές, μεγαλύτερη προστασία των καταναλωτών και μικρότερη εξάρτηση από το φυσικό αέριο.

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με το Citizens Energy Package, που παρουσιάστηκε στις 10 Μαρτίου 2026 και έχει ως στόχο να μειώσει τους λογαριασμούς, να προστατεύσει τους πολίτες από την ενεργειακή φτώχεια και να ενισχύσει τη συμμετοχή τους στην καθαρή ενέργεια.

Τι προσπαθούν να κάνουν τώρα οι κυβερνήσεις

Το ζήτημα δεν περιορίζεται στις Βρυξέλλες. Η βρετανική κυβέρνηση ανακοίνωσε στις 21 Απριλίου 2026 νέα κατεύθυνση πολιτικής με στόχο να περιοριστεί η επιρροή του αερίου στις τιμές του ηλεκτρισμού. Η σχετική ανακοίνωση εμφανίζεται ως επίσημη κυβερνητική είδηση του Department for Energy Security and Net Zero με τίτλο “Decisive action to break influence of gas on electricity prices”.

Αυτό δείχνει ότι το πρόβλημα παραμένει ενεργό σε όλη την Ευρώπη: ακόμη και αγορές με μεγάλη διείσδυση καθαρής ενέργειας αναζητούν τρόπους για να μειώσουν τον βαθμό στον οποίο το φυσικό αέριο «περνά» τελικά στον λογαριασμό του καταναλωτή. Η κατεύθυνση είναι κοινή: περισσότερα μακροχρόνια συμβόλαια, πιο σταθερές τιμές και μικρότερη έκθεση στις έντονες διακυμάνσεις των ορυκτών καυσίμων.

 

Γιατί ο καταναλωτής συνεχίζει να το βλέπει στον λογαριασμό

Η απλή απάντηση είναι ότι η ευρωπαϊκή αγορά δεν έχει αποσυνδεθεί πλήρως από το αέριο. Έχουν γίνει βήματα για μεγαλύτερη σταθερότητα, αλλά στις ώρες που το σύστημα χρειάζεται μονάδες φυσικού αερίου για να ισορροπήσει, η χονδρική τιμή του ρεύματος παραμένει ευάλωτη στις κινήσεις αυτού του καυσίμου.

Αυτό εξηγεί γιατί οι λογαριασμοί ρεύματος στην Ευρώπη δεν εξαρτώνται μόνο από το πόσο αυξάνονται οι ΑΠΕ, αλλά και από το αν αλλάζει ουσιαστικά ο τρόπος τιμολόγησης της αγοράς. Μέχρι να μειωθεί περισσότερο ο ρόλος του αερίου στις κρίσιμες ώρες του συστήματος, οι καταναλωτές θα συνεχίσουν να βλέπουν αυτή τη σύνδεση στο τελικό κόστος. Η ίδια η ΕΕ αναγνωρίζει ότι ο στόχος της μεταρρύθμισης είναι ακριβώς να δημιουργηθεί ένα μεγαλύτερο «μαξιλάρι» ανάμεσα στις αγορές καυσίμων και στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.

Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα

Για το ελληνικό κοινό, η εικόνα αυτή σημαίνει ότι η πορεία του λογαριασμού ρεύματος δεν εξαρτάται μόνο από τις ανακοινώσεις των εγχώριων παρόχων. Εξαρτάται και από το πώς κινείται συνολικά η ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας. Όσο το φυσικό αέριο παραμένει κρίσιμο καύσιμο για την κάλυψη μέρους της ζήτησης, κάθε διεθνής πίεση στην αγορά μπορεί να μεταφέρεται, άμεσα ή έμμεσα, και στις τελικές χρεώσεις. Αυτό είναι συμπέρασμα που προκύπτει από τον τρόπο λειτουργίας της ευρωπαϊκής αγοράς, όπως τον περιγράφουν οι ίδιοι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί.

Πίνακας: Γιατί το αέριο συνεχίζει να επηρεάζει το ρεύμα