ΕΛΕΑΒΙΟΜ: Δάση και βιοενέργεια μπορούν να λειτουργήσουν μαζί

Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ συνδέει τη δασική διαχείριση με τη βιοενέργεια.
Η πρόληψη μπαίνει στο επίκεντρο απέναντι στις μεγάλες πυρκαγιές.
Η δασική βιομάζα προβάλλεται ως ενεργειακός και οικονομικός πόρος.
Στο τραπέζι μπαίνουν βιωσιμότητα, διαφάνεια και ελληνική εφαρμογή.

4green Team

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Δασών στις 21 Μαρτίου, η Ελληνική Εταιρεία Ανάπτυξης Βιομάζας (ΕΛΕΑΒΙΟΜ) υποστηρίζει, βάσει σχετικής ανακοίνωσής της, ότι η σύνδεση της βιώσιμης δασικής διαχείρισης με τη σύγχρονη βιοενέργεια μπορεί να αποτελέσει μια ρεαλιστική λύση για την προστασία των δασών και την ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας.

Σύμφωνα με την ΕΛΕΑΒΙΟΜ, η σχέση μεταξύ δασών και βιοενέργειας δεν είναι ανταγωνιστική, αλλά συμπληρωματική, καθώς η μία πλευρά μπορεί να ενισχύει την άλλη προς όφελος του περιβάλλοντος, της κοινωνίας και της οικονομίας.

Η εγκατάλειψη και η κλιματική πίεση αλλάζουν το δασικό τοπίο

Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, τα μεσογειακά δασικά οικοσυστήματα έχουν αλλάξει αισθητά τα τελευταία χρόνια. Η εγκατάλειψη της υπαίθρου, η υποχώρηση της παραδοσιακής διαχείρισης και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής έχουν οδηγήσει σε συσσώρευση μεγάλης ποσότητας βιομάζας, ζωντανής και νεκρής.

Κατά την ΕΛΕΑΒΙΟΜ, αυτή η εικόνα δημιουργεί ένα ιδιαίτερα εύφλεκτο δασικό τοπίο, το οποίο, σε συνδυασμό με τις υψηλότερες θερμοκρασίες, τις παρατεταμένες ξηρασίες και τους ισχυρούς ανέμους, αυξάνει τον κίνδυνο για δασικές πυρκαγιές μεγάλης έντασης.

Η εταιρεία σημειώνει ακόμη ότι οι λεγόμενες μεγαπυρκαγιές ή πυρκαγιές έκτης γενιάς μπορούν πλέον να ξεπερνούν τις δυνατότητες κατάσβεσης, με σοβαρές οικολογικές και κοινωνικές συνέπειες, ενώ εκτιμά ότι η παραδοσιακή λογική που δίνει έμφαση κυρίως στην καταστολή δεν αρκεί από μόνη της.

Η πρόληψη προβάλλεται ως βασική στρατηγική

Στο ίδιο πλαίσιο, η ΕΛΕΑΒΙΟΜ τονίζει ότι η επιστημονική κοινότητα συγκλίνει στην ανάγκη μείωσης του πυροθερμικού φορτίου, δηλαδή της διαθέσιμης καύσιμης ύλης μέσα στα δάση.

Όπως αναφέρει, μέσα από παρεμβάσεις όπως αραιώσεις, καθαρισμοί, απομάκρυνση υπολειμμάτων αλλά και προδιαγεγραμμένη καύση με αυστηρούς κανόνες, μπορεί να περιοριστεί η ένταση και η ταχύτητα εξάπλωσης των πυρκαγιών.

Η εταιρεία προσθέτει, ωστόσο, ότι αυτές οι παρεμβάσεις έχουν κόστος και χρειάζονται συνέχεια, γιΆ αυτό και αποδίδει κρίσιμο ρόλο στη βιοενέργεια, υποστηρίζοντας ότι η ενεργειακή αξιοποίηση της απομακρυνόμενης δασικής βιομάζας μπορεί να μετατρέψει ένα κόστος πρόληψης σε οικονομικό πόρο.

Η βιοενέργεια ως εργαλείο αξιοποίησης υπολειμμάτων

Κατά την ΕΛΕΑΒΙΟΜ, η σύγχρονη βιοενέργεια δεν βασίζεται στην υπερεκμετάλλευση των δασών, αλλά στην αξιοποίηση υπολειμμάτων και παραπροϊόντων.

Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται, όπως σημειώνει, τα δασικά υπολείμματα, οι αραιώσεις, τα ξυλώδη παραπροϊόντα της βιομηχανίας ξύλου και τα γεωργικά κατάλοιπα, τα οποία μπορούν να μετατραπούν σε προϊόντα όπως πέλλετ, μπρικέτες, θρυμματισμένο ξύλο, βιοάνθρακας και άλλα υλικά της σύγχρονης βιοοικονομίας.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, αυτή η αξιοποίηση μπορεί να συμβάλει στη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, στη δημιουργία θέσεων εργασίας στην περιφέρεια και στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ υπογραμμίζει επίσης ότι η βιοενέργεια αποτελεί τη μοναδική ανανεώσιμη πηγή που μπορεί να προσφέρει σταθερή και ελεγχόμενη ενέργεια, καλύπτοντας ανάγκες σε θερμότητα, ηλεκτρισμό και βιομηχανικές εφαρμογές.

Η ευρωπαϊκή εικόνα και η ελληνική πρόκληση

Στην παρέμβασή της, η εταιρεία συνδέει άμεσα τη δασική βιομάζα με τις αρχές της κυκλικής οικονομίας, σημειώνοντας ότι αντί τα υπολείμματα να παραμένουν στο δάσος αυξάνοντας τον κίνδυνο πυρκαγιάς ή να αποσυντίθενται απελευθερώνοντας αέρια του θερμοκηπίου, μπορούν να επανενταχθούν χρήσιμα στην οικονομία.

Ταυτόχρονα, ξεκαθαρίζει ότι η ανάπτυξη της βιοενέργειας προϋποθέτει αυστηρή τήρηση κριτηρίων βιωσιμότητας, παραπέμποντας στο ευρωπαϊκό πλαίσιο των RED II και RED III και σε συστήματα πιστοποίησης όπως το SURE, τα οποία, όπως αναφέρει, διασφαλίζουν την προέλευση της βιομάζας και την ιχνηλασιμότητα στην αλυσίδα εφοδιασμού.

Όπως τονίζεται, η βιωσιμότητα δεν αποτελεί μόνο κανονιστική υποχρέωση, αλλά και βασική προϋπόθεση για τη μακροπρόθεσμη αποδοχή και επιτυχία του τομέα.

Η ευρωπαϊκή εικόνα και η ελληνική πρόκληση

Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ αναφέρει ακόμη ότι, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα δάση αυξάνονται τόσο σε έκταση όσο και σε όγκο, ενώ η χρήση βιοενέργειας έχει υπερδιπλασιαστεί τις τελευταίες δεκαετίες, κάτι που, σύμφωνα με την ίδια, δείχνει ότι η βιώσιμη διαχείριση και η ενεργειακή αξιοποίηση μπορούν να συνυπάρχουν.

Για την Ελλάδα, επισημαίνει ότι οι πρόσφατες θεσμικές πρωτοβουλίες των αρμόδιων υπουργείων κινούνται προς την κατεύθυνση της απομάκρυνσης της υπερσυσσωρευμένης βιομάζας και της ενίσχυσης της δασικής διαχείρισης.

Η πρόκληση, σύμφωνα με την εταιρεία, βρίσκεται πλέον στην εφαρμογή αυτών των πολιτικών, με έμφαση στις διαχειριστικές μελέτες, στην ενίσχυση των δασικών υπηρεσιών, στην εκπαίδευση προσωπικού, στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και στη δημιουργία κινήτρων για επενδύσεις στην αλυσίδα αξίας της βιομάζας.

Κάλεσμα για συνεργασία

Κλείνοντας, η ΕΛΕΑΒΙΟΜ καλεί την Πολιτεία, την τοπική αυτοδιοίκηση, την επιστημονική κοινότητα και την αγορά να συνεργαστούν για την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος βιοενέργειας, με βάση τη βιωσιμότητα, τη διαφάνεια και την καινοτομία.

Όπως υπογραμμίζει, η επένδυση στη σχέση δασών και βιοενέργειας δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντική επιλογή, αλλά και στρατηγική ανάγκη για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, την τόνωση της περιφερειακής ανάπτυξης και την προστασία των δασικών οικοσυστημάτων.